Редакторууд Harrison’s Principles of Internal Medicine-ийн 21 дэх хэвлэлийг уншигч танд толилуулж байгаадаа баяртай байна. Энэхүү 21 дэх хэвлэл нь анагаах ухаанд жинхэнэ түүхэн үйл явдал бөгөөд 71 жилийн турш, олон үеийн оюутан, эмч мэргэжилтнүүдийн суралцаж, ажиллахад чухал гарын авлага болсоор иржээ. Анагаах ухаан болон эмнэлгийн боловсрол ихээхэн өөрчлөгдсөн хэдий ч Harrison’s нь бусад анагаахын сурах бичгүүдээс ялгарч ирсэн үндсэн онцлогуудаа хадгалсаар байна. Үүнд өвчний клиник илрэлд төвлөрсөн хандлага, эмгэг жам ба эмчилгээний талаарх мэргэжлийн, гүнзгий дүгнэлт, мөн шинжлэх ухаан, анагаах ухааны шинэ чиг хандлагыг онцлон харуулдаг байдал багтана. Harrison’s нь анагаахын мэргэжилд бид бүгд насан туршийн суралцагчид бөгөөд тасралтгүй суралцах нь нийтлэг зорилго гэдэг итгэл үнэмшлээ хадгалсаар ирсэн.
Harrison’s нь мэргэжлийн бүхий л шатанд байгаа суралцагчдад зориулагдсан. Оюутнуудад зориулан Нэгдүгээр хэсгийн Нэгдүгээр бүлэгт “Анагаах ухааны практик” сэдвээр ерөнхий тоймыг өгдөг. Энэхүү танилцуулах бүлэгт редакторууд анагаах ухааны шинжлэх ухаан, урлагийг хослуулан ойлгуулах уламжлалыг үргэлжлүүлж, мэргэжлийн үнэт зүйлсийг онцлохын зэрэгцээ технологи, шинжлэх ухаан, клиник тусламжийн шинэ дэвшлийг тусгасан. Хоёрдугаар хэсэг болох “Өвчний гол илрэл ба танилцуулга” нь Harrison’s-ийн онцлох хэсгүүдийн нэг юм. Эдгээр бүлгүүдэд толгой өвдөлт, халуурах, ханиалгах, зүрх дэлсэх, цус багадалт зэрэг нийтлэг клиник байдалтай өвчтөнүүд хэрхэн илэрдгийг уран тодорхой тайлбарлаж, шинж тэмдэг, биеийн үзлэгийн олдвор, ялган оношлох зарчмыг өгүүлдэг. Эдгээр сэдвийг сайтар эзэмших нь оюутнуудад эмгэг жамын хичээл болон клиникийн дадлагын үеэр тулгарах өвчнүүдийг ойлгох суурь болдог.
Ординатор, резидент, феллоу нарт болон мэргэжлийн шалгалтад бэлдэж буй эмч нарт Harrison’s нь олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн, найдвартай эх сурвалж хэвээр байна. Агуулгын гүнзгий байдал, дэлгэрэнгүй хүснэгтүүд, ойлгомжтой зураг, клиник алгоритмууд нь суралцагчдад итгэл өгдөг. Олон шалгалтын асуултууд Harrison’s-ийн бүлгүүдэд онцолсон чухал мэдлэгт тулгуурладаг. Үүний хамтрагч ном болох Harrison’s Self-Assessment and Board Review нь 1000 гаруй асуулттай, зөв хариултын дэлгэрэнгүй тайлбар болон холбогдох бүлгүүдийн холбоосыг агуулдаг.
Практик эмч нарын хувьд мэдлэгийн сан, клиник удирдамж байнга шинэчлэгдэж байдаг тул тасралтгүй суралцах шаардлагатай. Harrison’s-ийн бүлгүүд хэвлэл бүрт өргөн хүрээнд шинэчлэгддэг тул эмч нар уг номд итгэлтэйгээр хандаж болно. Энэ ном нь оношилгоо, ялган онош, өвчтөний менежментэд зориулсан шууд ашиглахад тохиромжтой лавлах юм. Өргөтгөсөн “Эмчилгээ” хэсгүүдээс гадна “Өвчтөнд хандах нь” хэсгүүд уламжлалаа хадгалж, түгээмэл боловч нарийн төвөгтэй клиник байдалд практик талаас нь хандах мэргэжлийн тоймыг өгдөг.
21 дэх хэвлэлд бүтэц, агуулгын хувьд өргөн өөрчлөлт хийж, өвчний бүлэг бүрийг илүү стандартчилсан хэлбэрт оруулсан. Ерөнхий дотрын анагаах ухаан болон томоохон мэргэжлийн салбаруудын асар их мэдээллийг зохиогчид, редакторууд нарийн шүүн нэгтгэж, уншихад ойлгомжтой, мэдээлэл сайтай хоёр боть ном болгон бүтээсэн. Harrison’s-д үргэлж байсан товч тодорхой бичлэгийн хэв маяг, чанартай агуулга хадгалагдсан бөгөөд клиник асуултад тодорхой, эцсийн хариу өгөхөд чиглэсэн.
Шинэ бүлгүүдээс дурдвал “Нарийвчилсан анагаах ухаан ба клиник тусламж” нь их өгөгдөлд суурилсан генотип-фенотипийн уялдааг ашиглан хувь хүнд тохирсон тусламж үзүүлэхийг тайлбарладаг. “Дархлааны тогтолцооны зохицуулалт ба алдагдлын механизм” нь сүүлийн таван жилд дархлааны нарийн зохицуулалтын талаарх гарсан томоохон ахиц, түүний алдагдал хэрхэн өвчин үүсгэдэг болон эмчилгээний шинэ байнуудыг өгүүлнэ. Мөн Альцгеймерийн өвчин, түүнтэй холбоотой байдал, ялангуяа эмчлэгдэх боломжтой судасны гаралтай оюуны доройтолд анхаарсан шинэ бүлгүүд, марихуан болон марихуан хэрэглэх эмгэгийн тухай бүлэг, олон склероз болон бусад аутоиммун мэдрэлийн өвчний шинэ удирдамжууд багтсан. Үүнээс гадна “Вакцины эсрэг хандлага ба эргэлзээ”, “Оношилгоо: алдааг бууруулж, чанарыг сайжруулах нь”, “Бөөр, шээсний замын өвчтэй өвчтөнд хандах нь”, “Интервенцийн нефрологи”, “Уур амьсгалын өөрчлөлтийн эрүүл мэндэд үзүүлэх нөлөө”, “Цусанд эргэлдэх нуклейн хүчил – шингэн биопси ба инвазив бус биомаркер” зэрэг шинэ бүлгүүд оржээ.
“Вакцины эсрэг хандлага ба эргэлзээ” бүлэгт өнөөгийн вакцины эсрэг хямрал, түүний шалтгаан, клиник орчинд өвчтөнүүдийн итгэлийг сэргээх стратегийг авч үзсэн. “Метаболомикс” бүлэг нь өвчнийг оношлох, хянах, эмчлэхэд системийн өөрчлөлтийг маш мэдрэмтгий аргаар хэмжих ирээдүйтэй хандлагыг тайлбарладаг.
Мөн SARS-CoV-2 халдварын микробиологи, клиник менежмент, серповид эсийн цус багадалт ба талассемид ген засвар, гемофилийн ген эмчилгээ, аутоиммун өвчин ба хорт хавдрын шинэ дархлаа эмчилгээ, вакцин хөгжүүлэх шинэ аргачлалууд зэрэг олон чухал шинэчлэл орсон. “Ирээдүйн чиг хандлага” цуврал бүлгүүд нь ойрын хугацаанд эмнэлзүйн практикийг өөрчлөх дэвшилтэт шинжлэх ухааныг урьдчилан харуулдаг. Үүнд “Машин сургалт ба нэмэлт оюун ухаан”, “Метаболомикс”, “Уураг нугаралтын эмгэгүүд”, “Тодорхой шалтгаангүй өвчний шинэ хандлага” зэрэг орно.
Harrison’s нь хэвлэмэл болон дижитал олон хэлбэрээр, тухайлбал eBook, апп, мөн www.accessmedicine.com дээрх онлайн платформоор дамжин уншигчдад хүрдэг.
Энэ номыг бүтээхэд оролцсон олон хүнд бид талархал илэрхийлье. Зохиогчид асар их шинжлэх ухаан, клиникийн мэдээллийг нэгтгэн, өвчтөнд хандах практик арга барил болгон гайхалтай бүлгүүдийг бүтээсэн. Мөн редактор бүртэй нягт хамтран ажилласан мэргэжилтнүүдэд, McGraw Hill-ийн хамт олонд, удирдан зохион байгуулсан редактор, продакшны багийн гишүүдэд гүн талархал илэрхийлье.
Бид Harrison’s-ийн 21 дэх хэвлэлийг эмхэтгэх завшаан тохиосонд бахархаж, энэхүү хэвлэл уншигч танд клиник болон боловсролын хувьд онцгой үнэ цэнтэй эх сурвалж болно гэдэгт итгэлтэй байна.
Редакторууд
